کیفیت کروماته کردن (Chromate Conversion Coating)
کروماته کردن فرآیندی شیمیایی است که برای ایجاد پوشش محافظ روی فلزات، به ویژه آلومینیوم و برخی آلیاژها، استفاده میشود. کیفیت این پوشش، مستقیماً روی مقاومت به خوردگی، چسبندگی رنگ و دوام قطعه تأثیر میگذارد.
۱. شاخصهای کیفیت کروماته کردن
- یکنواختی پوشش
- سطح فلز باید کاملاً با پوشش کروماته پوشیده شود.
- نقاط خالی یا نازک میتوانند باعث خوردگی موضعی شوند.
- ضخامت پوشش
- پوشش بسیار نازک → حفاظت ناکافی
- پوشش بسیار ضخیم → شکننده، کاهش چسبندگی رنگ و ظاهر نامطلوب
- چسبندگی
- پوشش کروماته باید به سطح فلز کاملاً بچسبد.
- تستهای استاندارد شامل چسبندگی نوار چسب (Tape Test) و آزمایش سایشی هستند.
- رنگ و ظاهر
- رنگ پوشش کروماته میتواند زرد، سبز یا شفاف باشد.
- تغییر رنگ شدید یا لکههای تیره میتواند نشاندهنده واکنش ناقص یا مشکل در محلول باشد.
- مقاومت به خوردگی
- پوشش کروماته باید از فلز در برابر رطوبت، اسید و مواد شیمیایی محافظت کند.
- آزمایشها شامل نمکپاشی (Salt Spray Test) و آزمون غوطهوری در محلول خورنده هستند.
۲. عوامل مؤثر بر کیفیت
- pH و دمای محلول: تغییرات خارج از محدوده استاندارد میتواند پوشش را ضعیف یا شکننده کند.
- زمان غوطهوری: زمان کوتاه → پوشش ناقص؛ زمان طولانی → پوشش ضخیم و شکننده.
- ترکیب شیمیایی محلول: غلظت کروماته و افزودنیها مستقیماً روی یکنواختی و ضخامت پوشش تأثیر میگذارد.
- تمیزی سطح فلز: وجود روغن، گرد و غبار یا اکسید قبل از کروماتهکاری کیفیت پوشش را کاهش میدهد.
۳. کنترل کیفیت عملی
- بازرسی بصری: بررسی یکنواختی و رنگ سطح
- اندازهگیری ضخامت پوشش: با ابزارهای نانومتر یا دستگاههای سنجش ضخامت فلز
- تست چسبندگی و خوردگی: برای اطمینان از عملکرد پوشش